Wat WW je niet vertelt over hun nieuwe dieetapp voor kinderen

4 okt. 2019 | blog

Deze zomer heeft WW in de VS een dieetapp gelanceerd voor kinderen van 8 tot 17 jaar. Die actie kreeg wereldwijd kritiek door een hele hoop experts, maar WW zelf vindt het een prima idee. Want, zo beweren zij, onderzoek toont aan dat programma’s zoals die van hen geen eetstoornissen veroorzaken. Maar die bewering blijk niet helemaal te kloppen.

Louise Adams van Untrapped heeft dit onderzoek namelijk nagekeken en haar bevindingen opgeschreven in het artikel WW are using Fast Track research to justify the Kurbo app. En wat zij gevonden heeft, bevestigt helemaal niet wat WW beweert.

Telkens wanneer iemand kritiek heeft op Kurbo (de dieetapp voor kinderen), is WW onmiddellijk daar om te zeggen dat onderzoek aantoont dat dit soort programma’s helemaal veilig zijn en geen eetstoornissen veroorzaken. Dat bewijs vind ik zelf niet terug op hun website – wat bij mij al alarmbelletjes doet rinkelen – maar in een nieuwsartikel verwijzen ze specifiek naar een onderzoek uit 2019.

Maar voordat we dieper ingaan op de inhoud, is het interessant om te melden wie dit onderzoek uitgevoerd heeft.

Het team dat achter het onderzoek zit waar WW naar verwijst maakt deel uit van het Fast Track Team, een groep die momenteel bezig is met een onderzoeks-studie in Australië, waarbij ze kinderen van 13 tot 17 jaar een jaar lang willen uithongeren met twee soorten diëten om te kijken welk het beste is om mee af te vallen.

En ‘uithongeren’ is niet overdreven: de deelnemers worden tijdens de eerste maand allemaal op een dieet van 800 (!) calorieën gezet; daarna blijft één groep een ‘gewoon’ dieet volgen en moet de andere groep om de dag vasten met een inname van 600-700 calorieën.

Besef je goed wat hier staat? Kinderen die normaal gezien tussen de 1800 en 2400 calorieën nodig hebben, worden een jaar lang op een streng dieet gezet waarbij sommigen per dag slechts 600 calorieën krijgen. Noem me naïef, maar ik kan er met mijn verstand niet bij hoe dát voorstel voorbij een ethische commissie geraakt is …

Maar goed, dan gaan we nu over naar de inhoud van het onderzoek dat WW gretig aanhaalt als bewijs dat er absoluut niks mis is met hun dieetapp voor kinderen.

In deze systematische review hebben de onderzoekers 29 studies geanalyseerd en gegevens verzameld van 2589 adolescenten. Hun conclusie is dat het risico op een eetsoornis vermindert wanneer ‘obesitas’ behandeld wordt op een gestructureerde en professionele manier, en dat zo’n behandeling dus geen eetstoornissen veroorzaakt.

Alleen … die 29 studies variëren enorm op allerlei vlakken:

• Duur van het dieet: in sommige studies stonden de deelnemers één week op dieet, in andere een jaar

• Type dieet: van programma’s die in een ziekenhuis uitgevoerd werden tot Jenny Craig en alles daar tussenin

• Opvolgingsperiode: soms werd er geen enkele opvolging gedaan en soms ging het over een periode van 5 jaar

Het is sowieso al moeilijk om conclusies te trekken als de onderzoeken zo hard van elkaar verschillen, maar vooral het laatste punt is belangrijk en interessant om verder te onderzoeken.

Want als je gaat onderzoeken wat de schadelijke gevolgen van diëten zijn, dan is het belangrijk dat je mensen lang genoeg volgt. Die gevolgen (zoals eetstoornissen) hebben namelijk dikwijls lange tijd nodig voordat ze echt duidelijk aanwezig zijn.

Je kan het vergelijken met roken: als deelnemers opgevolgd wordt voor één of twee jaar nadat ze begonnen zijn met roken, dan ga je weinig of geen symptomen vinden en kan je gemakkelijk (onterecht) concluderen dat roken niet schadelijk is. Dat is natuurlijk niet zo, maar dit is exact wat er gebeurt met onderzoek rond diëten. Inclusief dit onderzoek.

Van de 29 studies, waren er 11 zonder opvolgingsperiode – ze stopten gewoon met gegevens te verzamelen nadat het dieet afgelopen was. In de 18 andere onderzoeken werden de deelnemers wel opgevolgd, maar die periode varieerde van 12 weken tot 5 jaar. Nu, voordat je helemaal enthousiast wordt van die 5 jaar opvolging: er zijn maar drie onderzoeken die hun deelnemers langer dan twee jaar opvolgden nadat hun dieet eindigde.

Dat zijn de relevante gegevens en in die drie studies gaat het om een groep deelnemers van 394 kinderen. Dan moeten we ook nog rekening houden met de deelnemers die tijdens het onderzoek afgehaakt zijn of van wie er onvolledige gegevens verzameld zijn, en dan komen we uit op 195.

Met andere woorden, we hebben relevante gegevens van in totaal 195 kinderen over de link tussen diëten en eetstoornisontwikkeling op lange termijn.

Heel wat anders dan de 2589 die de review vermeldt, nietwaar?

Interessant hierbij is ook dat deze cijfers niet duidelijk vermeld staan in de review van het Fast Track Team. Louise heeft wekenlang in de originele onderzoeken moeten spitten om deze statistieken te pakken te krijgen. Dat is weer een alarmbelletje dat ergens begint te rinkelen.

De review beweert verder ook dat de langere opvolgingsperiode een sterk punt is in hun onderzoek, “with follow-up timepoints of up to 6 years froms baseline”.

Nu, “from baseline” betekent dat je begint te tellen vanaf het begin van het experiment, wat dus inclusief de onderzoeksperiode zelf is. Daardoor lijkt de opvolgingsperiode langer dan ze in werkelijkheid is. En dat is heel geniepig, want in hun eigen criteria omschrijven ze follow-up als de periode die begint op het einde van een interventie en dus niet vanaf de baseline.

Goed, tot zover de cijfers. Laten we nu eens kijken naar de inhoud. Dat gaat dus om de bevindingen van die drie relevante studies met een lange opvolgingsperdiode.

In de eerste studie kwamen ze erop uit dat kinderen lange tijd na een dieet minder beïnvloed werden door externe factoren zoals hoe eten ruikt of eruitziet, maar dat ‘restrained eating’ vaker voorkwam (wat betekent dat ze bepaalde voedingsmiddelen uit hun menu schrappen). Op vlak van emotie-eten was er geen verschil.

Verder hadden de meisjes een grotere drang om dun te zijn dan gemiddeld en waren jongens aanzienlijk meer dan gemiddeld ontevreden met hun lichaam. Van de deelnemers scoorde 9% ook 5 of meer op de subschaal voor boulimie en was er één kind opgenomen in de afdeling eetstoornissen van een ziekenhuis.

De leden van het Fast Track Team vonden het niet nodig om deze resultaten in hun review te vermelden.

De tweede studie toonde aan dat er twee jaar na de interventie verhoogde scores waren op vlak van voedselrestricties (dietary restraints), wat een belangrijk symptoom is van eetstoornissen. De auteurs van deze studie waarschuwden dat in de leeftijdsgroep van de deelnemers een eetstoornis moeilijk te detecteren valt en dat een opvolgingsperiode van twee jaar dus eigenlijk niet lang genoeg is.

Het Fast Track Team vond het niet nodig om dit verder te onderzoeken.

In de derde studie voldeed geen enkel kind aan de criteria van binge eating disorder (of eetbuistoornis) toen ze aan het dieet begonnen. Toen de onderzoekers na vijf jaar opnieuw checkten, voldeed 5,4% wel aan die criteria. Van de kinderen die aan het begin geen objectieve eetbuien hadden, rapporteerde 8,3% dat ze dat wel hadden bij de follow-up en voor subjectieve eetbuien was dat 8,5%. De helft van de deelnemers die aan het begin aangaven dat ze objectieve eetbuien hadden, hadden die ook nog bij de follow-up.

Laten we al deze informatie nog eens kort op een rij zetten:

• Van de 29 aangehaalde onderzoeken, waren er maar drie die na twee jaar (of langer) een opvolging uitvoerden

• Aan deze drie onderzoeken deden 394 kinderen mee

• Voor 195 van hen zijn er relevante gegevens beschikbaar (voor de andere kinderen niet, omdat ze bijvoorbeeld stopten tijdens het onderzoek)

• Nadat deze kinderen op dieet gezet waren, kwam voedselrestrictie vaker voor en vertoonde 5 tot 9% van hen tekenen van verstoord eetgedrag en een verhoogd risico op een eetstoornis

Terwijl ze in de review zeggen dat ze 29 studies analyseerden waarbij 2589 adolescenten werden onderzocht met een follow-up tot 6 jaar en concluderen dat kinderen op dieet zetten geen risico vormt om een eetstoornis te ontwikkelen.

Ik denk niet dat ik het eens ben met die conclusie …

Bovendien moet je ook onthouden dat we voor bijna de helft van de kinderen niet voldoende gegevens hebben. We weten niet hoe het zit met de voedselrestrictie of het verstoorde eetgedrag van de kinderen die uit het onderzoek gestapt zijn. Dat is niet onderzocht, maar de kans bestaat dat de cijfers in totaal nog hoger liggen.

En dit onderzoek gebruikt WW dus als ‘bewijs’ dat hun dieetapp voor kinderen absoluut veilig is.

We wisten al langer dat ze losjes omgaan met cijfers, maar dit gaat over kinderen. En dat ze daar zo nonchalant over durven zijn, zegt je hopelijk genoeg over hoe ‘goed’ ze het menen met onze gezondheid …

Ik ben Louise heel dankbaar dat zij haar tijd en energie heeft gestoken in dit onderzoek, want dit is belangrijke informatie. Mijn blogartikel is een aangepaste vertaling van het originele artikel dat ik met haar toestemming hier mag posten. Je kan Untrapped volgen op Facebook, Instagram en Twitter.

Ook interessant om te lezen:

Jezelf accepteren is niet de oplossing

Jezelf accepteren is niet de oplossing

Weg met complexen over je lichaam! Gedaan met een negatief lichaamsbeeld! Jezelf accepteren met al je schoonheidsfoutjes, dat is wat je tegenwoordig moet bereiken om gelukkig te zijn. En dat is een mooi doel, maar eerlijk? Jezelf accepteren is niet de oplossing voor...

Je obsessie met eten loslaten: een paradoxale oplossing

Je obsessie met eten loslaten: een paradoxale oplossing

Om je obsessie met eten los te laten moet je obsessief met eten aan de slag gaan. Het klinkt enorm onlogisch, maar op lange termijn bereik je er net het tegenovergestelde mee: een balans in je relatie met eten.Ik denk dat we het er wel over eens zijn dat als je op...